Ers mis Mai 2026 mae'r Senedd wedi trafod yn bennaf gynlluniau Heledd Fychan, Gweinidog y Cabinet dros ddiwylliant a chwaraeon o Blaid Cymru. Mae Aelodau'r gwrthbleidiau wedi ei holi am gyllidebau, data a sut y mesurir llwyddiant. Ymhlith y pynciau eraill roedd chwaraeon ac iechyd ataliol, Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, cynlluniau rhanbarthol Undeb Rygbi Cymru ac awdurdod darlledu cysgodol. Cafwyd trafod hefyd ar Brexit, Iwerddon ac Ewro 2028.
Y prif ddadleuon
Dywedodd Heledd Fychan (Plaid Cymru) y byddai'r Llywodraeth newydd yn rhoi diwedd ar ddiffyg strategaeth, a chyhoeddodd gronfa gyfalaf o £8 miliwn i Gyngor Celfyddydau Cymru ac addawodd gynllun gweithredu o fewn 100 diwrnod. Dywedodd nad oedd y data angenrheidiol yn bodoli. Holodd Paul Davies (Ceidwadwyr) a Louise Emery (Reform UK) am gyllid blynyddol a pha gyfran o'r gyllideb fyddai hyn.
Cyflwynodd Plaid Cymru ddiwylliant a chwaraeon fel rhan o iechyd ataliol. Holodd Jayne Bryant (Llafur) a James Evans (Reform UK) o ble y deuai'r arian. Dywedodd Darren Millar (Ceidwadwyr) y byddai buddsoddi o'r un gyllideb yn cymryd arian oddi wrth ysbytai. Cododd Mike Hedges (Llafur) ac eraill fynediad at gaeau a chyfleusterau ysgolion. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5][6]
Ynghylch Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, gofynnodd Louise Emery (Reform UK) am amserlen atgyweirio a chododd Paul Davies (Ceidwadwyr) bryderon staff am lywodraethiant. Dywedodd Heledd Fychan ei bod yn gweithio gydag Amgueddfa Cymru ar gynigion. Dywedodd ei phrif weithredwr wrth bwyllgor nad oedd cyllid ar gyfer y prosiect mawr. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
Bu Aelodau Reform UK gan gynnwys Carmelo Colasanto a Steven Rodaway yn holi'r Llywodraeth ynghylch symud Undeb Rygbi Cymru o bedwar rhanbarth i dri. Cododd Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr) y gogledd. Dywedodd Heledd Fychan fod yr Undeb yn annibynnol ac nad yw'r Llywodraeth yn ariannu timau proffesiynol. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
Dywedodd Paul Davies (Ceidwadwyr) nad yw ei blaid yn cefnogi datganoli darlledu. Gofynnodd Louise Emery (Reform UK) dro ar ôl tro o ble y deuai'r arian. Holodd Sam Rowlands (Ceidwadwyr) ynghylch cyllid yr awdurdod cysgodol. Dywedodd Ken Skates (Llafur) fod angen diogelu BBC Cymru nawr. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
Dywedodd Heledd Fychan (Plaid Cymru) fod angen etifeddiaeth wedi'i chynllunio ar gyfer digwyddiadau mawr fel Ewro 2028 a Thour de France. Holodd Beca Brown (Plaid Cymru) a Shav Taj (Llafur) am gyfranogiad a mynediad i bobl anabl. Cefnogodd Aelodau o sawl plaid gais Wrecsam i fod yn Ddinas Diwylliant y DU. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5][6]
Dywedodd Jane Dodds (Democratiaid Rhyddfrydol) fod Brexit yn costio £3 biliwn y flwyddyn i Gymru. Dywedodd Helen Jenner (Reform UK) fod Plaid Cymru yn ailagor y ddadl am Brexit. Soniodd Rhun ap Iorwerth (Plaid Cymru) am gysylltiadau agosach ag Iwerddon, a gofynnodd Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr) am amserlen ar gyfer morglawdd Caergybi. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
Safbwyntiau'r pleidiau
Plaid Cymru
Dywedodd Heledd Fychan fod diwylliant a chwaraeon wedi'u hesgeuluso, na chafodd unrhyw ddata, ac y bydd strategaeth ac adolygiad yn llywio buddsoddi. Mae'n gweld y ddau fel iechyd ataliol. Dywedodd fod yr Undeb Rygbi yn annibynnol a chefnogodd awdurdod darlledu cysgodol. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
Llafur Cymru
Gofynnodd Aelodau Llafur sut y caiff celfyddydau a chwaraeon ataliol eu hariannu a sut y caiff Cymru Greadigol ei hadnoddu. Galwodd Ken Skates am ddiogelu BBC Cymru. Cododd Huw Thomas a Mike Hedges Tafwyl, lleoliadau cerdd a chyfleusterau chwaraeon. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5][6]
Reform UK
Gofynnodd Aelodau Reform UK pa gyfran o'r gyllideb a gaiff diwylliant a chwaraeon a sut y mesurir llwyddiant. Codasant ranbarthau'r Undeb Rygbi, cyllid grant a chostau darlledu. Dywedodd Louise Emery na ddylai polisi'r Gymraeg ddibynnu ar orfodaeth. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5][6]
Ceidwadwyr Cymreig
Cefnogodd Paul Davies strategaeth ddiwylliant ond holodd ynghylch adnoddau, cyrhaeddiad yr ymgynghoriad a gwarant cyllideb mewn termau real. Dywedodd nad yw'r blaid yn cefnogi datganoli darlledu a phwysleisiodd ddiwylliant Cymreig a Phrydeinig a rennir. Holodd Darren Millar o ble y deuai arian ataliol. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
Democratiaid Rhyddfrydol Cymru
Cysylltodd Jane Dodds Brexit â refeniw a gollwyd a biwrocratiaeth ffermio, a gofynnodd i'r Llywodraeth weithio gyda Llywodraeth y DU ar hyn. Anogodd hefyd gefnogi clybiau ieuenctid fel ffordd i mewn i gerddoriaeth. Cyfraniadau: [1][2][3]
Plaid Werdd Cymru
Cefnogodd Anthony Slaughter drefniadau cyllidol gwell a phwerau benthyca, gan ddweud bod y berthynas ariannu bresennol yn rhwystro Cymru rhag cymryd ei lle ar y llwyfan rhyngwladol. Cyfraniadau: [1]
Yr hyn y mae'r llywodraeth yn cael ei holi amdano
1Gofynnodd Aelodau pa gyfran o'r gyllideb a gaiff diwylliant a chwaraeon ac a fydd cynnydd mewn termau real. Dywedodd Heledd Fychan fod y gyllideb lawn gyntaf yn dod yn nes ymlaen eleni ac y bydd adolygiad yn dangos y buddsoddiad sydd ei angen. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
2Holodd Louise Emery a Paul Davies am atgyweiriadau a llywodraethiant yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Dywedodd Heledd Fychan ei bod yn gweithio gydag Amgueddfa Cymru ar gynigion ac eisiau dysgu gwersi, ond na chyflwynwyd unrhyw gynigion pendant iddi. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
3Holodd Aelodau Reform UK, y Ceidwadwyr a Llafur beth fydd y Llywodraeth yn ei wneud am gynlluniau rhanbarthol yr Undeb Rygbi. Dywedodd Heledd Fychan mai mater i'r Undeb yw'r penderfyniadau, cynigiodd godi pryderon gydag ef a phwysleisiodd gyllid Chwaraeon Cymru. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
4Gofynnodd Louise Emery a Sam Rowlands sut y telir am awdurdod darlledu cysgodol ac unrhyw ddarlledu datganoledig. Nid yw'r deunydd a roddwyd yn cofnodi costiad mewn ateb. Cyfraniadau: [1][2][3]
5Gofynnodd Janet Finch-Saunders am amserlen ar gyfer gwaith £40 miliwn ar forglawdd Caergybi. Dywedodd Rhun ap Iorwerth fod gwaith yn mynd rhagddo a nododd effaith Brexit ar y porthladd, heb roi dyddiadau. Cyfraniadau: [1][2]
Yr hyn y mae'r cyhoedd yn gofyn amdano
Mae'r deisebau a restrwyd yn cynnwys un yn gofyn am gysylltiadau partneriaeth rhwng Llywodraeth Cymru a Chiwba a Venezuela (39 llofnod, ar agor). Mae cyfraniadau hefyd yn disgrifio deisebau am incwm sylfaenol i artistiaid (472 llofnod) ac am gerflun o Gwenllian ferch Gruffydd (1,971).
Pwy mae gweinidogion yn cwrdd â nhw
Mae Gweinidogion wedi cyfarfod â darlledwyr (S4C, y BBC ac ITV), cyrff chwaraeon (Chwaraeon Cymru, Undeb Rygbi Cymru, Cymdeithas Bêl-droed Cymru), sefydliadau diwylliannol cenedlaethol, Cyngor Celfyddydau Cymru, Opera Cenedlaethol Cymru, tîm cais Dinas Diwylliant Wrecsam ac Penaethiaid Cenhadaeth yr UE.
Yn y Chweched Senedd (2021 i 2026)
O gofnod y Senedd flaenorol, ar gyfer materion sy'n rhychwantu'r ddwy. Mae gweddill y dadansoddiad hwn yn ymwneud â'r Seithfed Senedd yn unig.
Yn y Chweched Senedd, trafododd Aelodau a ddylai rygbi'r Chwe Gwlad fod ar gael yn rhad ac am ddim, a sut y effeithiodd toriadau ar gyrff diwylliannol cenedlaethol. Pwysent hefyd ar le Cymru mewn cysylltiadau ar ôl Brexit ag Ewrop. Denodd polisi darlledu a'r cyfryngau Cymraeg graffu trawsbleidiol.
Ynghylch rygbi'r Chwe Gwlad, dywedodd Dawn Bowden (Llafur) fod ei restru yn caniatáu darlledu rhad ac am ddim ond nad yw'n ei sicrhau. Dadleuodd James Evans (Ceidwadwyr) o blaid darlledu rhad ac am ddim. Nododd pwyllgor fod hawliau cyfryngau yn £20 miliwn o refeniw £90 miliwn yr Undeb. Cyfraniadau: [1][2][3]
Dywedodd Heledd Fychan (Plaid Cymru) fod toriadau i'r casgliadau cenedlaethol yn argyfwng. Gwrthwynebodd deiseb â 12,075 o lofnodau doriadau o 10.5 i 22.3 y cant. Disgrifiodd Rhys ab Owen (Annibynnol) doriadau i Amgueddfa Cymru a'r Comisiwn Brenhinol. Cyfraniadau: [1][2][3]
Ynghylch cysylltiadau wedi Brexit, dywedodd Delyth Jewell (Plaid Cymru) na wnaeth fforymau'r DU a'r UE ddarpariaeth i Gymru. Dywedodd Mark Drakeford (Llafur) fod Cymru £1.3 biliwn yn waeth ei byd. Dywedodd Rhys ab Owen nad oedd Llywodraeth Cymru am gythruddo. Cyfraniadau: [1][2][3]
Ynghylch darlledu, dywedodd Jane Dodds (Democratiaid Rhyddfrydol) fod ymatebion y Llywodraeth i adroddiad pwyllgor yn llugoer. Dywedodd Rhys ab Owen fod cyllid S4C yn cael ei dorri. Croesawodd Sarah Murphy (Llafur) yr adroddiad a phwysleisiodd rôl darlledwyr gwasanaeth cyhoeddus. Cyfraniadau: [1][2][3]
Wedi'i ysgrifennu gan AI ar 23 Hydref 2026 o 236 cyfraniad yn y Senedd rhwng 19 Mai 2026 a 20 Hydref 2026, ynghyd â'r deisebau a chyfarfodydd y gweinidogion ar y briff hwn. Mae pob pwynt yn cysylltu â'r cyfraniadau y mae'n seiliedig arnyn nhw; gwiriwch nhw cyn dyfynnu. Sut mae'r dadansoddiad yn cael ei ysgrifennu.
Yr hyn mae'r llywodraeth wedi'i addo
Mae'r Rhaglen Lywodraethu 2026 i 2030 yn perthyn i'r Seithfed Senedd. Dewiswch y Seithfed Senedd i weld pa mor aml mae pob ymrwymiad wedi codi.
Mynnu tegwch gan San Steffan: Pwerau at ddiben
Gweithio tuag at ddatganoli pwerau dros ddarlledu, gan gynnwys pwerau i reoleiddio, goruchwylio a sicrhau atebolrwydd am ddarlledu a chyfathrebu yng Nghymru. Byddwn yn dechrau drwy sefydlu Awdurdod Darlledu a Chyfathrebu Cysgodol i Gymru er mwyn gwarchod a chryfhau platfformau cyfryngau gwasanaeth cyhoeddus lleol a chenedlaethol.
Cryfhau Cymru drwy ddiwylliant, treftadaeth a chwaraeon
Gweithio gyda’r sector, gan gynnwys ein diwydiannu creadigol, i ddatblygu a chyflwyno Strategaeth Diwylliant a Chwaraeon wedi’i thargedu er mwyn creu Cymru iachach, gyfoethocach a mwy gwydn.
Blaenoriaethu mynediad cyfartal at y celfyddydau, diwylliant, treftadaeth a chwaraeon i bobl o bob oedran, cefndir a gallu, gan ystyried sut y gall ein polisïau mynediad gefnogi hyn.
Cyflwyno Strategaeth Ewropeaidd a fydd yn cynnwys ein penderfyniad i fod yn gyson â safonau Ewropeaidd blaenllaw ym meysydd diogelu’r amgylchedd, iechyd y cyhoedd a bwyd.
Datblygu a gweithredu Strategaeth Ddiaspora gynhwysfawr er mwyn hyrwyddo Cymru fel gwlad i’n hentrepreneuriaid ar wasgar fuddsoddi ynddi, ac annog a chymell ymfudwyr diweddar i ddychwelyd.
Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, Rhaglen lywodraethu 2026 i 2030: Uchelgais newydd i Gymru, a gyhoeddwyd gyntaf ar 10 Medi 2026. Yn cynnwys gwybodaeth y sector cyhoeddus a drwyddedir o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0. Rydyn ni'n dod o hyd i gyfeiriadau drwy baru enwau cynlluniau, cyrff a rhaglenni; dydy cyfeiriad yn dweud dim am gynnydd.
Gan Lywodraeth Cymru
Datganiadau i'r wasg a datganiadau Cabinet diweddaraf Llywodraeth Cymru ar y briff hwn.
Mae Cymru yn barod i groesawu'r Tour de France yn 2027 wrth i fanylion llawn y llwybr cyfan, gan gynnwys cymal Cymru o'r Trallwng i Gaerdydd, gael eu datgelu ym Mharis heddiw.
O ymweliadau arswydus â Charchar Rhuthun, i ddraig gopr 20 troedfedd o faint yn Rhaeadr Gwy, i flychau ystlumod yn y Rhondda, mae digonedd o hwyl ar gael dros hanner tymor mis Hydref wrth i Ŵyl Amgueddfeydd Cymru…
Mae Llywodraeth Cymru yn gofyn am farn pobl, sefydliadau, grwpiau cymunedol chwaraeon a diwylliant i ddatblygu strategaeth newydd, uchelgeisiol ar gyfer diwylliant a chwaraeon yng Nghymru.
Bydd dau ar bymtheg o brosiectau amgueddfeydd, archifau a llyfrgelloedd ledled Cymru yn elwa o gyllid ychwanegol - gan helpu i gyflawni ymrwymiad Rhaglen Llywodraeth Cymru i ehangu mynediad at ddiwylliant - gyda dros…
Mae stori Cymru yn aml yn cael ei hadrodd drwy ein tirweddau, ein trefluniau ac yn yr adeiladau hanesyddol di-ri a'r henebion o'n hamgylch. Yn ôl ymchwil newydd bwysig wedi'i chyhoeddi heddiw [dydd Gwener 9 Hydref]…
Datganiadau, dadleuon a deddfwriaeth yn y Cyfarfod Llawn ar y briff hwn, y mwyaf diweddar yn gyntaf. Mae sesiynau cwestiynau llafar wedi'u cyfrif yn y cyfraniadau isod.
Mae pob bar yn dangos cyfran areithiau a chwestiynau'r blaid honno yn y Chweched Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn, fel bod modd cymharu pleidiau mawr a bach. Mae'r llinell syth yn dangos y Siambr gyfan: 7.0%.
Cyfarfodydd gweinidogion â sefydliadau allanol a'u hymrwymiadau ar y briff hwn, o'r gofrestr y mae Llywodraeth Cymru yn ei chyhoeddi bob tri mis. 105 ers etholiad 2026; y diweddaraf:
29 Medi 2026
BBC Cymru/ Wales
Cyfarfod, Cabinet Minister for Rural Resilience and Sustainability
28 Medi 2026
Pain in the Arts
Cyfarfod, Trefnydd, Chief Whip and Cabinet Minister for Culture and Sport
26 Medi 2026
Undeb Rygbi Cymru / Welsh Rugby Union
Ymrwymiad, Trefnydd, Chief Whip and Cabinet Minister for Culture and Sport
25 Medi 2026
Barry Bus Museum
Cyfarfod, Deputy Minister for Transport
25 Medi 2026
Cardiff Blue Dragons Wheelchair Rugby League
Cyfarfod, Trefnydd, Chief Whip and Cabinet Minister for Culture and Sport
24 Medi 2026
Opera Cenedlaethol Cymru / Welsh National Opera
Cyfarfod, Cabinet Minister for Health and Care
24 Medi 2026
Opera Cenedlaethol Cymru / Welsh National Opera
Cyfarfod, Trefnydd, Chief Whip and Cabinet Minister for Culture and Sport
24 Medi 2026
Fforwm Creadigol a Diwyliiant / Creative and Culture Forum
Cyfarfod, Trefnydd, Chief Whip and Cabinet Minister for Culture and Sport
Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, cyfarfodydd ac ymrwymiadau gweinidogol. Mae'r gofrestr yn cael ei chyhoeddi dri mis neu fwy ar ôl y cyfarfodydd y mae'n eu rhestru.
Yr hyn mae pobl yn ei ddweud sy'n bwysig
Dywedodd 30% o oedolion Cymru y byddai brexit a pherthynas Prydain â'r UE yn y dyfodol yn bwysig iawn i'w pleidlais.
Holodd Ipsos 747 Welsh adults aged 16+ rhwng 2 Ebrill 2026 a 8 Ebrill 2026, cyn etholiad y Senedd 2026. Roedd pobl yn gallu dewis cymaint o faterion ag yr oedden nhw'n dymuno. Rhagor am farn y cyhoedd.
Cwestiynau ysgrifenedig
Does dim cwestiynau ysgrifenedig ar y briff hwn yn y Chweched Senedd eto.
Deisebau
5 deiseb i'r Senedd ar y briff hwn, y rhai agored yn gyntaf, yna yn ôl nifer y llofnodion:
Wedi'i dagio o deitl ei eitem neu ei gwestiwn: “rugby”, “Welsh Rugby Union”Cofnod swyddogol
Fesul mis
631
55
2023202420252026
Cyfraniadau wedi'u tagio ym mhob mis o'r Chweched Senedd. Ni chynhaliwyd unrhyw gyfarfodydd yn ystod Awst 2023, Rhagfyr 2024, Chwefror 2025, Mawrth 2025, Ebrill 2025, Mai 2025, Mehefin 2025, Gorffennaf 2025, Awst 2025, Medi 2025, Hydref 2025, Tachwedd 2025 a Rhagfyr 2025.Dangos y ffigurau
Mis
Cyfraniadau
Ionawr 2023
0
Chwefror 2023
0
Mawrth 2023
0
Ebrill 2023
0
Mai 2023
0
Mehefin 2023
0
Gorffennaf 2023
0
Awst 2023
Dim cyfarfodydd
Medi 2023
0
Hydref 2023
0
Tachwedd 2023
0
Rhagfyr 2023
0
Ionawr 2024
616
Chwefror 2024
620
Mawrth 2024
363
Ebrill 2024
193
Mai 2024
354
Mehefin 2024
414
Gorffennaf 2024
351
Awst 2024
0
Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio
Mae'r briff hwn yn dilyn ymrwymiadau'r Rhaglen a restrir uchod ac yn tagio'r cofnod â'r ymadroddion isod. Gall paru geiriau allweddol fethu busnes sy'n trafod y mater mewn geiriau eraill, a gall dagio cyfeiriad wrth fynd heibio.
Dangos yr ymadroddion mae'n eu defnyddio
Mae cyfraniad yn cael ei dagio pan fydd ei destun Saesneg yn cynnwys un o'r ymadroddion hyn. Does dim ots am briflythrennau, heblaw mewn byrfoddau, sy'n gorfod cyfateb yn union. Mae hefyd yn cael ei dagio pan fydd teitl yr eitem agenda neu'r cwestiwn yr oedd yn rhan ohono yn cynnwys un, cyn belled â bod y cyfraniad yn 30 gair o leiaf. Mae'r briff hefyd yn cael ei dagio pryd bynnag y mae un o'i themâu'n cael ei thagio.
Mae'r Gweinidogion yn eu swyddi wedi'u rhestru uchod. Y gyfran yw'r rhan o areithiau a chwestiynau'r Aelod ei hun yn y Chweched Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn.
