Ystadegau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cyhoeddi. Mae pob siart yn dangos y blynyddoedd ers etholiad y Senedd 2016, neu mor bell yn ôl ag y mae'r ffigurau'n mynd, ac yn nodi pob etholiad ers hynny.
Cyfanswm incwm o ffermio
£505 miliwn
2025 (dros dro)
Flwyddyn ynghynt
£455 miliwn(2024)
Yr incwm a gynhyrchir gan ffermio yng Nghymru bob blwyddyn galendr, gan gynnwys cymorthdaliadau: elw busnesau ynghyd â thâl am waith a wneir gan berchnogion a gweithwyr eraill di-dâl. Mewn miliynau o bunnoedd mewn prisiau cyfredol, heb eu haddasu ar gyfer chwyddiant.
Mae incwm ffermydd yn amrywio llawer o flwyddyn i flwyddyn gydag amodau'r farchnad, felly dylid bod yn ofalus wrth ddarllen newid rhwng dwy flynedd.
Mae 9 ymrwymiad yn Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru 2026 i 2030 yn perthyn i'r briff hwn, yng ngeiriau'r Rhaglen ei hun. O dan bob un, gwelwch pa mor aml mae wedi'i godi yn y Seithfed Senedd.
Cymru wledig gryfach a mwy gwydn
Cefnogi’r sector amaethyddol yng Nghymru mewn ffordd sy’n sail i gynaliadwyedd hirdymor busnesau fferm ac yn diogelu dyfodol y fferm deuluol mewn hinsawdd sy’n newid. Byddwn yn datblygu ac yn mireinio’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy, mewn cydweithrediad cryf â’r gymuned ffermio, fel ei fod yn cefnogi sector amaethyddol ffyniannus i gynhyrchu bwyd, gan gyflawni canlyniadau amgylcheddol allweddol hefyd, yn raddol.
Wedi'i godi mewn 52 araith a 2 cwestiwn ysgrifenedig. Yn fwyaf diweddar ar 14 Hydref 2026, gan Llyr Gruffydd. Wedi'i baru ar: “sustainable farming scheme”, “SFS”, “family farms”.
Gweithredu dull newydd o reoli maethynnau ar draws dalgylchoedd, gan symud oddi wrth y dull “ffermio yn ôl y calendr” a chefnogi ffermwyr i leihau llygredd dŵr amaethyddol.
Wedi'i godi mewn 29 araith a 1 eitem ar yr agenda. Yn fwyaf diweddar ar 19 Hydref 2026, gan Kate Rabaiotti. Wedi'i baru ar: “control of agricultural pollution”.
Cyflwyno cynllun newydd ar gyfer Twbercwlosis (TB) Gwartheg, gan fabwysiadu dull cyfannol o fynd i’r afael â’i ddileu, a hynny’n seiliedig ar dystiolaeth ac yn cael ei arwain gan wyddoniaeth, gan gynnwys tair elfen, sef gwartheg, pobl a bywyd gwyllt.
Wedi'i godi mewn 19 araith, 4 cwestiwn ysgrifenedig a 1 deiseb. Yn fwyaf diweddar ar 30 Medi 2026, gan Vikki Howells. Wedi'i baru ar: “badgers”.
Datblygu Cynllun Lles Anifeiliaid wedi’i adnewyddu sy’n seiliedig ar wyddoniaeth ac sy’n ymdrin â lles anifeiliaid anwes ac anifeiliaid fferm.
Wedi'i godi mewn 23 araith, 4 cwestiwn ysgrifenedig a 1 deiseb. Yn fwyaf diweddar ar 8 Hydref 2026, gan Jason O'Connell. Wedi'i baru ar: “animal welfare”.
Cyflawni Strategaeth Datblygu Gwledig i Gymru. Deddfu i’w gwneud yn ofynnol i gynlluniau gwario a rhaglenni polisi gwledig gael eu prawfesur o safbwynt gwledig er mwyn sicrhau eu bod yn ymateb yn llawn i anghenion cymunedau gwledig.
Wedi'i godi mewn 2 araith. Yn fwyaf diweddar ar 30 Medi 2026, gan Rebeca Phillips. Wedi'i baru ar: “rural development strategy”.
Archwilio opsiynau ar gyfer ymestyn hawliau datblygu a ganiateir ar gyfer anheddau unigol a throsi adeiladau fferm ar gyfer defnydd preswyl i wella mynediad at dai fforddiadwy mewn ardaloedd gwledig.
Wedi'i godi mewn 2 araith a 3 cwestiwn ysgrifenedig. Yn fwyaf diweddar ar 9 Hydref 2026, mewn cwestiwn ysgrifenedig gan Darren Millar. Wedi'i baru ar: “permitted development”.
Cynllunio dan arweiniad y gymuned, a meithrin agwedd “gwnaed yng Nghymru” tuag at ddatblygu rhanbarthol
Disodli’r dulliau tameidiog presennol sy’n gorgyffwrdd â’i gilydd o ran rheoli morol drwy gyflwyno Fframwaith Cynllunio Morol, wedi’i adeiladu ar sail cyd-reoli gwirioneddol gyda physgotwyr, rhanddeiliaid amgylcheddol a chymunedol a rhanddeiliaid y diwydiant.
Heb ei godi yn y Senedd yn y Seithfed Senedd hyd yma.
Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru, Rhaglen lywodraethu 2026 i 2030: Uchelgais newydd i Gymru, a gyhoeddwyd gyntaf ar 10 Medi 2026. Yn cynnwys gwybodaeth y sector cyhoeddus a drwyddedir o dan y Drwydded Llywodraeth Agored v3.0. Rydyn ni'n dod o hyd i gyfeiriadau drwy baru enwau cynlluniau, cyrff a rhaglenni; dydy cyfeiriad yn dweud dim am gynnydd.
Eiliadau allweddol yn y Senedd
Datganiadau, dadleuon a deddfwriaeth yn y Cyfarfod Llawn ar y briff hwn, y mwyaf diweddar yn gyntaf. Mae sesiynau cwestiynau llafar wedi'u cyfrif yn y cyfraniadau isod.
Mae pob bar yn dangos cyfran areithiau a chwestiynau'r blaid honno yn y Seithfed Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn, fel bod modd cymharu pleidiau mawr a bach. Mae'r llinell syth yn dangos y Siambr gyfan: 4.6%.
Wedi'i dagio oherwydd: “rural Wales”Cyfieithwyd o'r SaesnegCofnod swyddogol
Fesul mis
7
116
55
114
104
Mai 2026MehGorAwstMediHyd
Cyfraniadau wedi'u tagio ym mhob mis o'r Seithfed Senedd. Ni chynhaliwyd unrhyw gyfarfodydd yn ystod Awst 2026.Dangos y ffigurau
Mis
Cyfraniadau
Mai 2026
7
Mehefin 2026
116
Gorffennaf 2026
55
Awst 2026
Dim cyfarfodydd
Medi 2026
114
Hydref 2026
104
Sut mae'r briff hwn wedi'i lunio
Mae'r briff hwn yn dilyn ymrwymiadau'r Rhaglen a restrir uchod ac yn tagio'r cofnod â'r ymadroddion isod. Gall paru geiriau allweddol fethu busnes sy'n trafod y mater mewn geiriau eraill, a gall dagio cyfeiriad wrth fynd heibio.
Dangos yr ymadroddion mae'n eu defnyddio
Mae cyfraniad yn cael ei dagio pan fydd ei destun Saesneg yn cynnwys un o'r ymadroddion hyn. Does dim ots am briflythrennau, heblaw mewn byrfoddau, sy'n gorfod cyfateb yn union. Mae hefyd yn cael ei dagio pan fydd teitl yr eitem agenda neu'r cwestiwn yr oedd yn rhan ohono yn cynnwys un, cyn belled â bod y cyfraniad yn 30 gair o leiaf. Mae'r briff hefyd yn cael ei dagio pryd bynnag y mae un o'i themâu'n cael ei thagio.
Mae'r Gweinidogion yn eu swyddi wedi'u rhestru uchod. Y gyfran yw'r rhan o areithiau a chwestiynau'r Aelod ei hun yn y Seithfed Senedd oedd yn ymwneud â'r briff hwn.
