Brycheiniog Tawe Nedd
Pwy sy'n ei chynrychioli
Cafodd y chwech eu hethol gyda'i gilydd o restrau'r pleidiau, felly mae pob un yn cynrychioli'r etholaeth gyfan. Gallwch gysylltu ag unrhyw un ohonyn nhw am unrhyw beth sy'n gyfrifoldeb i'r Senedd neu Lywodraeth Cymru.
Tref a gwlad
O'i 120 cymdogaeth, mae 68 mewn trefi a dinasoedd, mae 24 yn drefi bach neu ar gyrion trefi, ac mae 28 yn bentrefi neu gefn gwlad agored.
Ar draws Cymru, mae 16% o'r cymdogaethau yn bentrefi neu gefn gwlad.
- Tref neu ddinas
- Tref fach neu gyrion tref
- Pentref neu gefn gwlad
Siaradwyr Cymraeg
Yng nghyfrifiad 2021, dywedodd tua 15% o bobl tair oed a hŷn yma eu bod yn gallu siarad Cymraeg. Ar draws Cymru, tua 18% oedd y ffigur.
Mewn 4 o'i chymdogaethau, mae 40% neu fwy yn gallu siarad Cymraeg.
Mae'r gyfran uchaf yn Cwmllynfell, sef 53.6%.
- Llai na 10%
- 10 i 20%
- 20 i 40%
- 40 i 60%
- 60% neu fwy
Amddifadedd
Mae Llywodraeth Cymru yn rhestru pob cymdogaeth yng Nghymru, o'r fwyaf difreintiedig (1) i'r lleiaf difreintiedig (1,917). Mae'n edrych ar incwm, swyddi, iechyd, addysg, tai, mynediad at wasanaethau, diogelwch a'r amgylchedd lleol. Mae'n disgrifio lleoedd, nid pobl: dyw pawb mewn ardal ddifreintiedig ddim yn dlawd, ac mae llawer o bobl ar incwm isel yn byw mewn ardaloedd eraill.
Mae 7 o'r cymdogaethau yma ymhlith y 10% mwyaf difreintiedig yng Nghymru, ac mae 5 ymhlith y 10% lleiaf difreintiedig. Pe bai amddifadedd wedi'i wasgaru'n gyfartal, byddech chi'n disgwyl tua 12 o bob un.
Y fwyaf difreintiedig yw Gogledd Castell-nedd 2, yn safle 75 o 1,917. Y lleiaf difreintiedig yw Llanfair-ym-Muallt 2, yn safle 1,793.
Gwell neu waeth na chanol Cymru
Safle'r gymdogaeth ganol yma ar bob mesur. Mae dotiau i'r chwith o'r llinell yn fwy difreintiedig na chanol Cymru; mae dotiau i'r dde yn llai difreintiedig.
- Incwm
- Swyddi
- Iechyd
- Addysg
- Mynediad at wasanaethau
- Tai
- Diogelwch cymunedol
- Amgylchedd lleol
O'i chymharu â gweddill Cymru, mae'n gwneud waethaf ar mynediad at wasanaethau a gorau ar diogelwch cymunedol.
- 10% mwyaf difreintiedig
- 10 i 20%
- 20 i 30%
- 30 i 50%
- Yr hanner lleiaf difreintiedig
Ail gartrefi
Ym mis Mawrth 2023, yn yr ardal nodweddiadol yma, roedd tua 12 o bob 1,000 o gartrefi ar restr y dreth gyngor yn ail gartrefi. Ar draws Cymru, 6 oedd y ffigur nodweddiadol.
Doedd dim un o'i hardaloedd â 50 neu fwy ym mhob 1,000.
Mae'r ffigurau hyn ar gyfer ardaloedd ehangach o tua 7,000 o bobl, felly mae cymdogaethau cyfagos yn rhannu lliw.
- Llai na 10
- 10 i 25
- 25 i 50
- 50 i 100
- 100 neu fwy
Beth mae ei Haelodau'n siarad amdano
Y pynciau mae ei chwe Aelod wedi'u codi fwyaf mewn dadleuon, cwestiynau a phwyllgorau yn ystod tymor y Senedd hon.
- Hinsawdd a natur73 cyfraniad
- Gofal plant71 cyfraniad
- Tlodi a chostau byw68 cyfraniad
- Y GIG66 cyfraniad
- Ffermio a'r Gymru wledig53 cyfraniad
- Ysgolion41 cyfraniad
Am y ffigurau hyn
Caiff pob cymdogaeth (Ardal Gynnyrch Ehangach Haen Is, yr ardal leiaf y cyhoeddir y rhan fwyaf o ystadegau swyddogol ar ei chyfer) ei rhoi yn yr etholaeth sy'n cynnwys ei chanol. Ffigur etholaeth ar gyfer siaradwyr Cymraeg yw cyfartaledd ei chymdogaethau, sydd â niferoedd tebyg o bobl.
Caiff y mapiau eu darllen o MapDataCymru, gwasanaeth mapiau Llywodraeth Cymru, ac maen nhw'n cael eu gwirio unwaith y mis am ddiweddariadau. Darllenwyd ddiwethaf 26 Hydref 2026.
- Ffiniau etholaethau ar gyfer etholiad 2026 (Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru)
- Ffiniau ac enwau cymdogaethau, 2021
- Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru 2025
- Cyfrifiad 2021: pobl tair oed a hŷn sy'n gallu siarad Cymraeg
- Dosbarthiad gwledig a threfol 2021
- Ail gartrefi ar restr y dreth gyngor, Mawrth 2023





